भारतीय भाषाओं द्वारा ज्ञान

Knowledge through Indian Languages

Dictionary

Navakarnataka Vijnana Tantrajnana Padasampada (2011)

Navakarnataka Publications Private Limited

ಅಂತರಿಕ್ಷ

(ಖ) ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಾಯಗಳನ್ನೂ ಆವರಿಸಿರುವ ಬಲುಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿರ್ದ್ರವ್ಯವಾದ ಪ್ರದೇಶ. ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದ ಎಲ್ಲೆಯಾಚೆ ಇರುವ ವಿಶ್ವದ ಭಾಗ. ವ್ಯೋಮ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ

ಅಂತರಿಕ್ಷ ಉಡುಪು

(ಅಂವಿ) ನಿರ್ವಾತ, ಉಷ್ಣತಾ ವೈಪರೀತ್ಯ ಮುಂತಾದ ಅನಾನು ಕೂಲಗಳಿರುವ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಪರಿಸರ ದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಗಗನ ಯಾತ್ರಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಉಡುಪು. ಇದರಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡಪೂರಿತ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ನಿಶ್ವಸಿತ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ

ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣ

(ಅಂವಿ) ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವಾಸಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನೌಕೆ. ಭೂಮಿ ಯಿಂದ ತಂದ ವಿವಿಧ ಭಾಗ ಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೆಲವೇ ನೂರು ಕಿ.ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾ: ಸ್ಕೈಲ್ಯಾಬ್, ಮೀರ್, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನಿಲ್ದಾಣ

ಅಂತರಿಕ್ಷ ಷಟಲ್

(ಅಂವಿ) ಭೂಮಿಯಿಂದ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಮಾನವ ಚಾಲಿತ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಅಂತರಿಕ್ಷ ನೌಕೆ ಮುಂತಾದ ಸರಕುಗಳನ್ನು

ಅಂತರುಷ್ಣಕ

(ರ) ಉಷ್ಣವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ. ಉಷ್ಣ ಶೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಜರಗುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆ. ಎಂಡೊಥರ್ಮಿಕ್. ನೋಡಿ: ಬಹಿರುಷ್ಣಕ (ಎಕ್ಸೊಥರ್ಮಿಕ್)

ಅಂತರ್ಜನ್ಯ ವರ್ತನೆ

(ಜೀ) ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ. ಕಲಿಯದೆ ವಂಶ ಪಾರಂಪರ‍್ಯವಾಗಿ ಹರಿದು ಬರುವ ನಡವಳಿಕೆ. ಉದಾ: ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹಾಡುವುದು

ಅಂತರ್ಜಲ

(ಭೂವಿ) ನೆಲದಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಸ್ತರಗಳ ನಡುವೆ ಶೇಖರವಾದ ನೀರು. ಇದು ಭೂಮಿಯ ಆಳವಾದ ಆಕರ ಗಳಿಂದ ಮೇಲೆ ಬಂದದ್ದಾಗಿರಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಮಳೆ ನೀರು ಭೂಮಿ ಯೊಳಗೆ ಜಿನುಗಿದುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿರಬಹುದು. ಭೂಜಲ

ಅಂತರ್ಜಲ ಮಟ್ಟ

(ಭೂವಿ) ನೀರಿನಿಂದ ಪರ್ಯಾಪ್ತ ಗೊಂಡಿರುವ ಭೂಸ್ತರ. ನೆಲಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಜಲಮಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಬಂದಾಗ ಒರತೆ, ಹೊಳೆ, ಕೆರೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಜಲಮಟ್ಟ

ಅಂತರ್ದರ್ಶಕ

(ವೈ) ನೋಡಿ : ಎಂಡೊಸ್ಕೋಪ್

ಅಂತರ್ದಹನ ಎಂಜಿನ್

(ಭೌ) ಉಷ್ಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಚಲನಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಸಾಧನ. ಅಗತ್ಯ ಎನಿಸುವಷ್ಟು ವಾಯುಭರಿತ ಇಂಧನ (ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಡೀಸೆಲ್ ಮುಂತಾದವು) ಸೀಮಿತ ಆವರಣ ದೊಳಗೆ ದಹನಗೊಂಡಾಗ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಯಾಗುವ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ದಹನಾನಿಲಗಳು ಆ ಆವರಣಕ್ಕೆ ಲಗತ್ತಿಸಿದ ಕೊಂತವನ್ನು ಅದುಮಿ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಇಂಧನ ದಹನದಿಂದ ಚಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿ, ಕೊಂತದ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ

ಅಂತರ್ನಿವೇಶನ

(ವೈ) ೧. ಸ್ತನಿಯ ಅಂಡ ವಾಹಕ ನಾಳದಲ್ಲಿ ನಿಷೇಚಿತವಾದ ಅಂಡವನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು. ಅಲ್ಲಿ ಅದು ೬-೭ ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ವಿಭಜನೆಗೊಂಡು ಜೀವಕೋಶಗಳ ಒಂದು ಚೆಂಡನ್ನು (ಬ್ಲಾಸ್ಟೋಸಿಸ್ಟ್) ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಗರ್ಭಾಶಯದ ಒಳಪೊರೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ನಾಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ೨. ಕೃತಕವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಹಲ್ಲುಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ನೈಜ ಹಲ್ಲನ್ನು ನಾಟುವುದು. ೩. ಊತಕ ಬದಲಿ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಊತಕವನ್ನು ಉಪಕರಣದ ನೆರವಿನಿಂದ ನೆಡುವುದು. ೪. ಮೂಳೆಮುರಿತದಲ್ಲಿ ಯಾಂತ್ರಿಕ ದುರಸ್ತಿಗಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಶರೀರದೊಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು. ೫. ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಚರ್ಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು. ಚರ್ಮ ತಳ ಅಂತರ್ನಿವೇಶನ. ೬. ನರ ವೊಂದನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ನರದ ಹೊದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಾಟುವುದು. ನರ ಅಂತರ್ನಿವೇಶನ. ೭. ಚರ್ಮದ ಕೆಳಗೆ ಅಥವಾ ಸ್ನಾಯುವಿನೊಳಗೆ ಔಷಧಯುಕ್ತ ಕಿರುಗೋಲಿಯನ್ನು (ಪೆಲ್ಲೆಟ್) ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು. ಕಿರುಗೋಲಿ ಅಂತರ್ನಿವೇಶನ

ಅಂತರ್ನಿಷೇಚನ

(ಸ) ಒಂದೇ ಸಸ್ಯದ ಎರಡು ಹೂಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ. (ಪ್ರಾ) ತೀರ ಸಮೀಪ ಸಂಬಂಧಿ ಮಾತಾಪಿತೃ ಯುಗ್ಮಕಗಳ ನಡುವೆ ಆಗುವ ಸಂಯೋಗ. ಅಂತರ್ವಿವಾಹ. ಸಗೋತ್ರ ವಿವಾಹ

ಅಂತರ್ಮುಖಿ

(ವೈ) ತನ್ನದೇ ಆದ ಆಲೋಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಹೊರಗಿನ ವಸ್ತು ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದವನು. ಅಂತರ್ವರ್ತಿ. ನೋಡಿ: ಬಹಿರ್ಮುಖಿ

ಅಂತರ್ಲೇಖನ

(ಗ) ಒಂದು ತ್ರಿಭುಜದ ಒಳಗೆ ಮೂರು ಭುಜಗಳೂ ಒಂದು ವೃತ್ತಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಶರೇಖೆಗಳಾಗುವಂತೆ ವೃತ್ತವನ್ನು ರಚಿಸುವುದು. ತ್ರಿಭುಜದ ಬದಲಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಭುಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಬಹುಭುಜ (ಪಾಲಿಗನ್)ವೂ ಆಗಿರಬಹುದು

ಅಂತರ್ವರ್ಧನ

(ಜೀ) ಸಸ್ಯದ ಅಥವಾ ದೇಹದ ಒಳಭಾಗದಿಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಆಗುವುದು

ಅಂತರ್ವಲನ

(ಪ್ರಾ) ಕೊಳವೆಯೊಳಕ್ಕೆ ಮಡಚುವುದು. ಹೊರಮೈ ಒಳಮೈ ಆಗುವಂತೆ ಶರೀರದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಕ್ಕೆ ಮಡಚುವುದು. ಬ್ಲಾಸ್ಟುಲದ ಭಿತ್ತಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಗ್ಯಾಸ್ಟುಲ ಆಗುವಂತೆ ಆವರಿಸುವುದು

ಅಂತರ್ವಲಿತ

(ಗ) ಸಮತಲ ವಕ್ರರೇಖೆಯನ್ನು ಸುತ್ತಿರುವ ಅನಮ್ಯ ದಾರವನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಎಳೆದು ಬಿಚ್ಚುತ್ತ ಇರುವಾಗ ದಾರದ ಮೇಲಿನ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಿರ ಬಿಂದುವನ್ನು ರೇಖಿಸುವ ಪಥ. ನೋಡಿ: ಕೇಂದ್ರಜ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಕ್ರರೇಖೆಗೂ ಅಸಂಖ್ಯ ಆಂತರ್ವಲಿತಗಳು ಇವೆ. (ಸ) ಅಂಚುಗಳು ಒಳಮುಖಿಯಾಗಿ ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಿರುವುದು

ಅಂತರ್ವಿಷ್ಟ

(ಸ) ಇತರ ಕಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಅಥವಾ ಕಾಂಡ, ತಂತು, ಹೈಫ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ನಡುವೆ ಇರಿಸಿದ. (ತಂ) ಎರಡು ಮೂಲ ಘಟಕಗಳ ನಡುವೆ ಜೋಡಿಸಿದ. (ಖ) ಸೌರವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಿ ಹೊಂದಿಸಲು ಚಾಂದ್ರವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದ ಅಧಿಕಮಾಸ. ಸಾಧಾರಣ ವರ್ಷಕ್ಕೆ (೩೬೫ ದಿವಸಗಳು) ಸೇರಿಸಿದ ಅಧಿಕ ದಿನ (ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೯)

ಅಂತರ್ವಿಷ್ಟನ

(ಖ) ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುವುದು. ಪಂಚಾಂಗ ವರ್ಷವನ್ನು ಋತು ವರ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಸರಿ ಹೊಂದಿಸಲು ಪಂಚಾಂಗ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಅಧಿಕ ದಿನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು. (ಭೂವಿ) ಶಿಲಾಸ್ತರಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವುದು

ಅಂತರ್ವಿಷ್ಟ ಫಲನ

(ಗ) A ಮತ್ತು B ಗಣಗಳಲ್ಲಿ A B ಆಗಿರುವಾಗ A ಸರ್ವತ್ರ ಎಲ್ಲ xಗಳಿಗೂ f(x)=x ಆಗಿರುವಂಥ ಫಲನ. f(A)=B ಆದಾಗ ಅಂತರ್ವಿಷ್ಟ ಫಲನ ಅನನ್ಯ (ತಾದಾತ್ಮ್ಯ) ಫಲನವಾಗಿರುತ್ತದೆ

Search Dictionaries

Loading Results

Follow Us :   
  Download Bharatavani App
  Bharatavani Windows App