भारतीय भाषाओं द्वारा ज्ञान

Knowledge through Indian Languages

Dictionary

Navakarnataka Vijnana Tantrajnana Padasampada (2011)

Navakarnataka Publications Private Limited

ಆಯತಾಲೇಖ

(ಸಂಕ) ವಿವಿಧ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಒಂದು ಗಣದಲ್ಲಿಯ ಆವೃತ್ತಿ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಆಯತಾಕಾರದ ಪಟ್ಟಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗಣದ ಕನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನೂ ಮಾಧ್ಯಕ ಹಾಗೂ ಚತುರ್ಥಕಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ

ಆಯಾಮ

(ಗ) ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಣ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಸೂಚ್ಯಂಕ. ಚುಕ್ಕಿಗೆ ಇಂಥ ಸಾಧ್ಯತೆ ೦, ಸರಳರೇಖೆಗೆ ೧, ಸಮತಲಕ್ಕೆ ೨, ಘನಾಕೃತಿಗೆ ೩. ಎಂದೇ ಇವುಗಳ ಆಯಾಮಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ೦, ೧, ೨, ೩, ಮೂರರಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಭೌತ ಆಯಾಮಗಳಿಲ್ಲ. ಕಾಲವನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಆಯಾಮವೆನ್ನುವುದುಂಟು

ಆಯಾಸ

(ವೈ) ಯಾವುದೇ ಒಂದು ದೈಹಿಕ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಮೊದಲಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗದಂತಹ ಸ್ಥಿತಿ. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರುತ್ಸಾಹ, ಜೂಗರಿಕೆ, ಕಿರಿಕಿರಿಗಳು ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಬಳಕೆಯಾದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತೆ ಕೂಡುವ ಮುನ್ನಿನ ಸ್ಥಿತಿ. ಉದಾ: ಕೆಲಸದ ನಂತರ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಹಾರ, ನಿದ್ರೆಗಳು ದೊರೆಯುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನಿನ ಸ್ಥಿತಿ. ೨. ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅನುಭವಿಸಬಹುದಾದ ನಿರುತ್ಸಾಹದ, ಬೇಸರದ, ಏಕತಾನತೆಯ ಸ್ಥಿತಿ. ೩. ಆಯಾಸವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಂಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತ ವಾಗಿರಬಹುದು. ಉದಾ: ಸತತವಾಗಿ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ನಂತರ ದಣಿದ ಅಶ್ರುಗ್ರಂಥಿ. (ತಂ) ಲೋಹಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ದೌರ್ಬಲ್ಯ. ಶ್ರಮಗೆಲಸ

ಆಯುಧಶಾಲೆ

(ತಂ) ಪಿಸ್ತೂಲ್, ಬಂದೂಕ ಮೊದಲಾದ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಸ್ಥಳ. ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ದಾಸ್ತಾನು ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳ. ಆಯುಧಗಳ ಉಗ್ರಾಣ, ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರ

ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆ

(ಸಂಕ) ದತ್ತಗುಂಪಿನ ಜೀವಿಗಳು ಯಾವುದೇ ವಯಸ್ಸು ತಲಪಿದ ಬಳಿಕ, ಮರಣ ಕೋಷ್ಟಕಾನುಸಾರ, ಬದುಕಿರಬಹುದಾದ ವರ್ಷಗಳ ಸರಾಸರಿ

ಆಯುರ್ನಿರೀಕ್ಷೆ

(ವೈ) ಯಾವುದೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಬದುಕಿರಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಅಂದಾಜು

ಆಯುಷ್ಯ ಕೋಷ್ಟಕ

(ಸಾ) ಮೊದಲು ಜೀವವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಯೋಜಿಸಿ ಈಗ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಜನಾಯುರ್ಮಾನ ಪಟ್ಟಿ. ಸರಾಸರಿ ಆಯುಷ್ಯದ ಗಣನಪಟ್ಟಿ. ಆಯುರ್ದಾಯ ಕೋಷ್ಟಕ

ಆರಂಭಕಾರಿ

(ರ) ಸರಣಿ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ (ಅಭಿಕಾರಕವಲ್ಲದ) ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಅಣು. ಪಾಲಿಮರೀಕರಣ (ಬಹುರೂಪೀಕರಣ)ದಲ್ಲಿರುವಂತೆ. ಅಸಿಟಿಲ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್

ಆರಿಕ್ ಆಮ್ಲ

(ರ) Au2O3 ಆರಿಕ್ ಆಕ್ಸೈಡ್. ಚಿನ್ನದ ಕ್ಷಾರೀಯ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲೀಯ ಗುಣಗಳೆರಡೂ ಇರುವ ತ್ಸಿವೇಲೆನ್ಸೀಯ ಆಕ್ಸೈಡ್

ಆರೀನ್

(ರ) ಆರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್‌ಗಳ ಉದಾ: ಬೆನ್ಝೀನ್, ಟಾಲೀನ್, ನ್ಯಾಫ್ತಲೀನ್‌ಗಳ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ನಾಮ

ಆರೈಕೆ

(ವೈ) ರೋಗ ವಾಸಿಯಾದ ಬಳಿಕ ರೋಗಿಗೆ ನೀಡುವ ಶುಶ್ರೂಷೆ

ಆರೈಲ್

(ರ) ಆರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಮಾನೊವೇಲೆಂಟ್ ಹೈಡ್ರೊ ಕಾರ್ಬನ್ ರ‍್ಯಾಡಿಕಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದ. C6H5Cl ಒಂದು ಆರೈಲ್ ಹ್ಯಾಲೈಡ್

ಆರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಂಯುಕ್ತ

(ರ) ತನ್ನ ಅಣುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆನ್ಝೀನ್ ಉಂಗುರಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಅಥವಾ ಬೆನ್ಝೀನ್‌ನಂಥದೇ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಕಾರ್ಬನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ

ಆರೋಗ್ಯ ಧಾಮ

(ಸಾ) ರೋಗಿಗಳಿಗೂ ರೋಗಮುಕ್ತರಾದವರಿಗೂ ಆರೈಕೆ ನೀಡುವ ತಾಣ

ಆರೋಗ್ಯ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ

(ವೈ) ಅಯಾನೀಕಾರಕ ವಿಕಿರಣದ ಹಾನಿಕರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗದಂತೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ಅಭ್ಯಸಿಸುವ ವಿಕಿರಣ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆ

ಆರೋಗ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ

(ವೈ) ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನೂ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿರಿಸುವುದು, ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಡುವುದು, ಸ್ನಾಯುಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಕೊಡುವುದು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುವ ರೀತಿನೀತಿಗಳನ್ನೂ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಶಾಸ್ತ್ರ

ಆರೋಪಿತ ಬಲ

(ಗ) ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಥವಾ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದ ಬಲ

ಆರೋಹಣ ಸಂಪಾತ

(ಖ) ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಯಾವುದೇ ಉಪಗ್ರಹ ವಿಷುವದ್ ವೃತ್ತ ವನ್ನು (ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ತಲವು ಖಗೋಳವನ್ನು ಛೇದಿಸುವ ಮಹಾವೃತ್ತ) ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ದಾಟುವ ಬಿಂದು. ಉಚ್ಚಸಂಪಾತ. ರಾಹು. ನೋಡಿ: ಅವರೋಹಣ ಸಂಪಾತ

ಆರ್ಕಿಡ್

(ಸ) ಆರ್ಕಿಡೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯ. ಉಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಸಮ ಶೀತೋಷ್ಣವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸೆಂ.ಮೀಗಳಿಂದ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅಲಂಕಾರ ಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಚಿತ್ರ ವಿಚಿತ್ರ ಹೂ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಸೀತೆ ಹೂವಿನ ಗಿಡ. ಸೀತಾಳಗೆಡ್ಡೆ

ಆರ್ಕಿಯಾಪ್ಟೆರಿಕ್ಸ್

(ಪ್ರಾ) ಸುಮಾರು ೧೮೧ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ, ಉರುಗಗಳಿಗೂ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೂ ನಡುವಣ ಸ್ಥಿತಿಯ, ಪಳೆ ಯುಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಕಾಣಬರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಹಕ್ಕಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಉದ್ದ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿನ ಬಾಲವೂ ಹಲ್ಲುಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೂ ಸರೀಸೃಪಗಳಿಗೂ ಸಂಬಂಧ ಸೂಚಿಸುವ ಆಧಾರ ಪಕ್ಷಿ. ಪ್ರಾಕ್‌ಪಕ್ಷಿ

Search Dictionaries

Loading Results

Follow Us :   
  Download Bharatavani App
  Bharatavani Windows App