भारतीय भाषाओं द्वारा ज्ञान

Knowledge through Indian Languages

Dictionary

Navakarnataka Vijnana Tantrajnana Padasampada (2011)

Navakarnataka Publications Private Limited

ಅಣಿಮೀನು

(ಪ್ರಾ) ಕ್ಲೇರಿಯಸ್ ಬ್ಯೂಟ್ರಾಕಸ್ (ಚೇಳು ಮೀನು) ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಆಹಾರ ಮತ್ಸ್ಯ. ಸುಮಾರು ೩೦ ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬೆನ್ನಿನ ಈಜುರೆಕ್ಕೆ ಬಲು ಉದ್ದ

ಅಣು

(ರ-ಭೌ) ಕೆಲವು ರಾಸಾಯನಿಕ ಧಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತದ ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣ ಘಟಕ. ಧಾತುಗಳ ಪರಮಾಣು ಗುಚ್ಛ ಅಥವಾ (ಕೆಲವು ಧಾತುಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವಿರಳ ಅನಿಲಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ) ಒಂಟಿ ಪರಮಾಣು. ಇದು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಬಲ್ಲುದು. ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪರಮಾಣುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಆದುದು. ಅಣುವಿನಲ್ಲಿರುವ ಪರಮಾಣುಗಳು H2,S2 ಹಾಗೂ S8ಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಸರ್ವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸಮವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ H2O ಹಾಗೂ CO2ಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಭಿನ್ನಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು. ನೀರು, ಬೆನ್ಝೀನ್ ಅಥವಾ ಹೆಮೊಗ್ಲಾಬಿನ್‌ಗಳಂತೆ ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾದ ಅಣುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವಂಥವು ಆಣ್ವಿಕ ವಸ್ತುಗಳು. ವಜ್ರ, ಸೋಡಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಹಾಗೂ ಜಿಯೋಲೈಟ್‌ಗಳು ಆಣ್ವಿಕವಲ್ಲದ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು

ಅಣುಗಾತ್ರ

(ರ) ಅನಿಲ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ೧ ಮೋಲ್‌ನಷ್ಟು ಧಾತು ಅಥವಾ ಸಂಯುಕ್ತವು ಶಿಷ್ಟ ಉಷ್ಣತೆ ಹಾಗೂ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಿಸುವ ಗಾತ್ರ. ಇದು ಆ ಪದಾರ್ಥದ ಅಣುತೂಕವನ್ನು ಅದರ ಸಾಂದ್ರತೆಯಿಂದ ವಿಭಾಗಿಸಿದಾಗ ದೊರೆಯುವ ಲಬ್ಧಕ್ಕೆ ಸಮ. ಮೋಲಾರ್ ಗಾತ್ರ

ಅಣುಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ

(ರ) ಜೀವಿಯೊಂದರ ಬೃಹದಣುಗಳ, ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ಹಾಗೂ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳಾದ ಡಿಎನ್‌ಎ ಹಾಗೂ ಆರ್‌ಎನ್‌ಎಗಳ ರಚನೆಯನ್ನೂ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೂ ಅಧ್ಯಯಿಸುವ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆ. ಅಣು ತಳಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಇದರ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ವಿಭಾಗ. ಇದು ಜೀನ್‌ಗಳ (ವಂಶವಾಹಿ) ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ

ಅಣುರಾಶಿ

(ರ) ಹಿಂದೆ ಅಣುತೂಕ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಣುವಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಪರಮಾಣುಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷ ತೂಕಗಳ ಮೊತ್ತ. ಸಾಪೇಕ್ಷ ಅಣುರಾಶಿ. ವಸ್ತುವೊಂದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಮಸ್ಥಾನೀಯ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಒಂದೊಂದೂ ಅಣುವಿನ ಸರಾಸರಿ ರಾಶಿಗೂ 12Cನ ಪರಮಾಣುವೊಂದರ ೧/೧೨ ರಾಶಿಯ ಪಾಲಿಗೂ ನಡುವಿನ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ

ಅಣುಸೂತ್ರ

(ರ) ಅಣುವೊಂದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬಗೆಯ ಪರಮಾಣುಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಎಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಸೂತ್ರ. ಉದಾ: ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್‌ನ ಸೂತ್ರ H2O2

ಅಣೆಕಟ್ಟು

(ಸಾ) ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಹರಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ತಡೆಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕಟ್ಟೆ. ನೀರೊಡ್ಡು

ಅಣೆಕಟ್ಟು

(ತಂ) ನಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೀರು ದೊರೆಯುವಂತೆ ಹೊಳೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತರಿಸಲು ಹೊಳೆಗೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಕಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ದಿಬ್ಬ ಅಥವಾ ಗೋಡೆ

ಅಣೆಕಟ್ಟು

(ತಂ) ನದಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಹರಿವಿಗೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿರುವ ಒಡ್ಡು ; ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರು ಇದರ ಮೇಲೆ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ

ಅಣ್ಣೆಗಿಡ

(ಸ) ಅಮರಾಂತೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ, ಕೆಂಪು/ಹಳದಿ ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯ. ಸಿಲೋಸಿಯ ಅರ್ಜೇಂಟಿಯ ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ. ಇದರ ಹೂಗಳ ಗೊಂಚಲು ಹುಂಜಕ್ಕಿರುವ ಜುಟ್ಟನ್ನು ಹೋಲುವಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೊಲ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಎಳೆಯ ಗಿಡ ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆ. ಅಣ್ಣೆಸೊಪ್ಪು

ಅಂತಃಆಣವಿಕ

(ಭೌ) ಅಣುವಿನೊಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡ

ಅಂತಃಆಣವಿಕ ಉಸಿರಾಟ

(ಜೀ) ಸಹಜ ಉಸಿರಾಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತಿತರ ಅವಶ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಗಾಳಿಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಅವನ್ನು ಆಂತರಿಕವಾಗಿಯೇ ಉತ್ಪಾದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉಸಿರಾಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ

ಅಂತಃಕರ್ಷಿ

(ಪ್ರಾ) ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಕ್ಕೆಳೆದು ಕೊಂಡು ಅದರ ಮೇಲೆ ಕೊಳವೆಯಂಥ ಆವರಣ ರೂಪಿಸುವ (ಹುಳುವಿನ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಯ) ಶರೀರದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗ ಅಥವಾ ರಚನೆ. (ಮವೈ) ಅಂತರ್ಮುಖಿ. ತನ್ನದೇ ಆದ ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಹೊರಗಿನ ವಿಷಯ ಅಥವಾ ವಸ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿ

ಅಂತಃಕೋಶೀಯ

(ಜೀ) ಜೀವಕೋಶದ ಒಳಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ನಡೆಯುವ

ಅಂತಃಚಕ್ರಜ

(ಗ) ಸ್ಥಿರ ವೃತ್ತದೊಳಗೊಂದು ಚರ ವೃತ್ತ ಉರುಳುವಾಗ ಅದರ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿಯ ಯಾವುದೇ ಬಿಂದು ರೇಖಿಸುವ ಸಮತಲ ವಕ್ರರೇಖೆ. ಹೈಪೊಸೈಕ್ಲಾಯ್ಡ್

ಅತಪನ

(ಭೌ) ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಬರುವ ವಿಕಿರಣ. ಇದು ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಸ್ಥಾನ, ವಾತಾವರಣದ ದಟ್ಟಣೆ ಮತ್ತು ಪಾರಕತೆ, ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ಬೀಳುವ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಓರೆ ಇವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. (ವೈ) ಅಧಿಕ ಸೂರ್ಯ ಝಳದಿಂದ ಬರುವ ಮೂರ್ಛಾವಸ್ಥೆ. ಸೂರ್ಯಾಘಾತ

ಅಂತಃಪರಪುಷ್ಟ

(ಪ್ರಾ) ಆತಿಥೇಯ ಜೀವಿಯ ದೇಹದೊಳಗೆ ಜೀವಿಸುವ ಪರೋಪಜೀವಿ

ಅಂತಃಪ್ರಕಾಶ

(ಭೌ) ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿಯ ಯಾವುದೇ ಅಪಸಾಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕುಹರ ಭಿತ್ತಿಗಳ ರೂಪರೇಖೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಅವುಗಳ ಒಳಕ್ಕೆ ಪ್ರಬಲ ಬೆಳಕನ್ನು ಹಾಯಿಸುವುದು

ಅಂತಃಪ್ರವೇಶ

(ವೈ) ಒಂದು ಶರೀರದ ಒಂದು ಭಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ಶರೀರದ ಒಂದು ಭಾಗದೊಳಗೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷ ಜನನಾಂಗ ಸ್ತ್ರೀ ಜನನಾಂಗದೊಳಗೆ, ತೂರುವುದು. ಒಳತೂರಿಕೆ

ಅಂತಃಫಲಭಿತ್ತಿ

(ಸ) ಹಣ್ಣಿನ ಬೀಜವನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಕವಚದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪದರಗಳಿದ್ದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಪದರ

Search Dictionaries

Loading Results

Follow Us :   
  Download Bharatavani App
  Bharatavani Windows App